Omgevingsvisie Gelderland: van polder tot provinciehuis
De uitdaging achter de Omgevingswet
Met de komst van de Omgevingswet veranderde niet alleen de manier waarop overheden naar de fysieke leefomgeving kijken, maar ook de manier waarop zij tot beleid komen. Een omgevingsvisie gaat over keuzes die de komende decennia doorwerken. Waar is ruimte voor woningbouw? Hoe versterken we natuur en economie tegelijk? Welke ontwikkelingen willen we stimuleren en welke vragen juist om terughoudendheid? Zulke keuzes raken overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners. Juist daarom ontstaat een sterke omgevingsvisie niet achter een bureau, maar in het gesprek tussen al die verschillende perspectieven.
Voor de provincie Gelderland lag daar een duidelijke uitdaging. Met de komst van de Omgevingswet moest niet alleen een nieuwe provinciale omgevingsvisie worden ontwikkeld, maar ook een andere manier van samenwerken. Niet eerst beleid maken en daarna communiceren, maar de samenleving vanaf het begin betrekken bij de vraag hoe Gelderland zich de komende jaren wil ontwikkelen.
Participatie als fundament voor besluitvorming
Een omgevingsvisie maak je niet door zoveel mogelijk meningen te verzamelen. De uitdaging is om uiteenlopende perspectieven met elkaar te verbinden en te vertalen naar keuzes die richting geven aan de toekomst. Dat vraagt om een proces waarin bestuur, beleid en samenleving niet na elkaar, maar met elkaar optrekken.
Daarom ontwierpen we een participatie- en communicatieaanpak waarin de inhoud en het gesprek hand in hand gingen. Via interactieve focussessies, inzoomsessies en een online platform brachten we gemeenten, waterschappen, ondernemers, maatschappelijke organisaties en inwoners samen rondom de ruimtelijke opgaven van Gelderland. Niet om standpunten uit te wisselen, maar om elkaar beter te begrijpen en gezamenlijk te verkennen wat de provincie nodig heeft.
Het gesprek als ontwerpinstrument
De opbrengsten van die gesprekken werden niet achteraf samengevat in een participatieverslag, maar vormden gedurende het proces steeds opnieuw input voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie. Zo werd participatie geen verplicht onderdeel van het proces, maar een manier om bestuurlijke keuzes beter te onderbouwen en verschillende belangen zorgvuldig tegen elkaar af te wegen.
Een visie die wordt gedragen
Het resultaat is Gaaf Gelderland: een omgevingsvisie die niet alleen richting geeft aan de ruimtelijke ontwikkeling van de provincie, maar ook is gebouwd op de kennis, ervaring en ideeën van de mensen die er wonen, werken en besturen. Juist doordat verschillende perspectieven vanaf het begin onderdeel waren van het proces, ontstond een visie die meer is dan een beleidsdocument: een gezamenlijke koers voor de toekomst.
Werk jij aan een omgevingsvisie of gebiedsontwikkeling waarbij veel partijen invloed hebben op de uitkomst? Wij helpen overheden participatie zo vorm te geven dat gesprekken leiden tot scherpere keuzes, meer verbinding en plannen die ook buiten het provinciehuis standhouden.
